lunes, 29 de febrero de 2016

Ama

            Barandiaranen bildumatik ezaguna nuen Kukubiltxo ipuina. Egun batean ordea, ipuinen gainean hitz egiten ari ginela, amak txikitan oso maite zuen ipuina kontatu zidan, zein eta, Kukubiltxorena. Gure amon azkoitiarrak kontatzen omen zien,. Harrituta gelditu nintzen kantak hamaika entzuna bainizkion, baina ipuinik ez. Barandiaranen bilduman agertzen den bertsioa Pedro Sodupek jaso zuen Azkoitian 1920 urtean, hain zuzen gure amonak Errenteriara eraman zuena. Baina urte dezente pasa behar izan ziren nik amaren ahotik entzutek. Katea, zorionez ez zen erabat apurtu.

            Asteburuan, Ama Hizkuntzaren nazioarteko egunaren harira, Euskal Pen Klubak antolatutako ekitaldien artean, Garabide elkarteak ekoiztutako Beltzean Mintzo dokumentala ikusi genuen, Ameriketako jatorrizko hizkuntzen indartze lanetan diharduten hainbat lagunen gogoetekin. Zioten hizkuntza transmititzea ez dela bakarrik hitzak irakastea, mundu bat transmititzea baizik, dena loturik dagoela. Kitxua, Aimara eta enparauen hitzak arras ezagunak zitzaizkidan, euren hizkuntzaren desagertze arriskuak, transmisio eteteak eta bestelako arazoak neronek ezagutuak baitira. Ipuinak etxetik jaso dugun gure hizkuntz txikiagotuan kontatzerakoan, ez dira hitzak bakarrik ekartzen ditugunak, kate luze baten segida baizik. Kukubiltxo gal ez dadin.